Artikelen over de EU AI Act
Verdiepende, praktijkgerichte artikelen over specifieke onderdelen van Verordening (EU) 2024/1689 — van verboden praktijken tot GPAI-modellen en sectorale toepassingen. Bekijk ook het interactieve Kompas voor risico-check, verplichtingen en checklist.
Verboden AI-praktijken onder de AI Act: de 8 categorieën uit artikel 5
Sinds 2 februari 2025 zijn acht categorieën AI-praktijken verboden in de EU. Overzicht van alle verboden toepassingen uit artikel 5 AI Act, met voorbeelden en uitzonderingen.
GPAI-modellen: verplichtingen voor aanbieders van general-purpose AI
Aanbieders van general-purpose AI-modellen zoals GPT, Gemini en Llama hebben sinds 2 augustus 2025 eigen verplichtingen onder de AI Act. Uitleg over documentatie, copyright en systeemrisico.
Chatbots en de AI Act: wat betekent artikel 50 voor jouw organisatie?
Zet je een chatbot of virtuele assistent in? Artikel 50 van de AI Act verplicht je om gebruikers te laten weten dat ze met AI communiceren. Uitleg met praktijkvoorbeelden.
Deepfakes en de AI Act: wanneer moet je synthetische media labelen?
Wie AI-gegenereerd beeld, audio of video publiceert dat op echte content lijkt, moet dit onder de AI Act duidelijk labelen als deepfake. Uitleg over verplichtingen, uitzonderingen en handhaving.
AI Act voor het MKB: een praktisch stappenplan
De AI Act geldt ook voor kleine en middelgrote bedrijven. Een praktisch stappenplan om als MKB-organisatie grip te krijgen op je verplichtingen, met aandacht voor de steunmaatregelen die de wet biedt.
Fundamental Rights Impact Assessment (FRIA): wanneer en hoe voer je die uit?
Bepaalde deployers van hoog-risico AI-systemen moeten voorafgaand aan gebruik een Fundamental Rights Impact Assessment (FRIA) uitvoeren. Uitleg over wie dit moet doen en wat erin staat.
AI Act en AVG: hoe verhouden de twee wetten zich tot elkaar?
De AI Act vervangt de AVG niet, maar geldt ernaast. Uitleg over hoe beide wetten samenwerken, waar ze overlappen en wat dit betekent voor organisaties die AI met persoonsgegevens combineren.
Handhaving van de AI Act in Nederland: de rol van AP en RDI
Wie controleert in Nederland of organisaties zich aan de AI Act houden? Uitleg over de rol van de Autoriteit Persoonsgegevens, de Rijksinspectie Digitale Infrastructuur en het Europese AI Office.
Hoog-risico AI in de zorg: wat verandert er door de AI Act?
AI in medische hulpmiddelen en zorgtoepassingen valt vaak onder de hoogste risicocategorie van de AI Act. Uitleg over de samenhang met de Medical Device Regulation en wat dit betekent voor zorgaanbieders.
CV-screening en sollicitatie-AI: hoog risico onder de AI Act
AI voor werving, selectie en HR-beslissingen staat expliciet genoemd als hoog-risico toepassing in de AI Act. Uitleg over welke verplichtingen gelden voor werkgevers en aanbieders van HR-tech.
Wat is een "AI-systeem"? De officiële definitie uit de AI Act
De AI Act hangt aan één centrale vraag: valt jouw software onder de wettelijke definitie van "AI-systeem"? Uitleg over artikel 3(1), de vier kenmerken en wat er buiten de definitie valt.
AI-geletterdheid: de verplichting uit artikel 4 die nu al geldt
Artikel 4 van de AI Act verplicht aanbieders en deployers om te zorgen voor voldoende AI-geletterdheid bij hun personeel — al sinds 2 februari 2025. Wat dit betekent en hoe je eraan voldoet.
Menselijk toezicht bij hoog-risico AI-systemen: wat vereist artikel 14?
Hoog-risico AI-systemen moeten zodanig worden ontworpen dat mensen er effectief toezicht op kunnen houden. Uitleg over de eisen uit artikel 14: wie moet toezicht houden, en waarop precies?
Datagovernance-eisen voor hoog-risico AI-systemen (artikel 10)
Trainings-, validatie- en testdata van hoog-risico AI-systemen moeten aan strenge kwaliteitseisen voldoen. Uitleg over artikel 10: representativiteit, foutvrijheid en het voorkomen van discriminatie.
CE-markering en conformiteitsbeoordeling onder de AI Act
Voordat een hoog-risico AI-systeem op de EU-markt mag komen, moet het een conformiteitsbeoordeling doorlopen en de CE-markering dragen. Uitleg over de procedure, de rol van notified bodies en de EU-databank.
AI-testomgevingen (regulatory sandboxes): veilig experimenteren onder toezicht
Elke EU-lidstaat moet minstens één AI-testomgeving opzetten waarin bedrijven onder toezicht kunnen experimenteren voordat een AI-systeem de markt op gaat. Uitleg over regulatory sandboxes onder de AI Act.
AI Act in het onderwijs: wanneer is AI in de klas hoog risico?
AI voor toelating, examinering en gedragsmonitoring van studenten staat expliciet genoemd als hoog-risico toepassing in Annex III van de AI Act. Uitleg over wat dit betekent voor scholen en onderwijsinstellingen.
AI Act voor banken en verzekeraars: kredietwaardigheid en risicobeoordeling
AI voor kredietwaardigheidsbeoordeling en risicobeoordeling bij levens- en ziektekostenverzekeringen valt onder hoog risico in de AI Act. Uitleg over wat dit betekent voor banken, kredietverstrekkers en verzekeraars.
Klachtrecht en recht op uitleg: wat kun jij als burger doen onder de AI Act?
De AI Act geeft burgers concrete rechten: een klacht indienen bij een toezichthouder en uitleg vragen over een AI-beslissing die je raakt. Uitleg over de artikelen 85 en 86.