De AI Act definieert een deepfake als door AI gegenereerde of gemanipuleerde beeld-, audio- of video-content die overeenkomt met bestaande personen, objecten, plaatsen of gebeurtenissen, en die voor een persoon ten onrechte echt of waarheidsgetrouw zou kunnen overkomen. De regels hiervoor staan, net als de chatbot-transparantieplicht, in artikel 50 en zijn van toepassing sinds 2 augustus 2026.
Twee verschillende verplichtingen
Het is belangrijk om twee rollen te onderscheiden:
- Aanbieders van AI-systemen die synthetische audio, beeld, video of tekst genereren, moeten de output markeren in een machineleesbaar formaat dat herkenbaar is als kunstmatig gegenereerd of gemanipuleerd (bijvoorbeeld via watermerken of metadata);
- Gebruiksverantwoordelijken (deployers) die een deepfake produceren of publiceren, moeten bekendmaken dat de content kunstmatig is gegenereerd of gemanipuleerd — dit moet duidelijk en tijdig zichtbaar zijn voor het publiek, uiterlijk op het moment van de eerste blootstelling.
Uitzonderingen
De labelplicht voor deployers vervalt of wordt versoepeld in specifieke gevallen:
- Wanneer het gebruik wettelijk is toegestaan voor opsporing, voorkoming, onderzoek of vervolging van strafbare feiten;
- Bij content die evident artistiek, creatief, satirisch, fictief of analoog is (denk aan film, videogames of parodie) — hier volstaat een passende, niet-storende vermelding die het gebruik en genot van het werk niet belemmert.
Extra regel voor tekst van publiek belang
Wie AI gebruikt om tekst te genereren of te manipuleren die wordt gepubliceerd om het publiek te informeren over zaken van algemeen belang, moet bekendmaken dat de tekst kunstmatig is gegenereerd — tenzij de content een proces van menselijke redactionele controle heeft doorlopen en een natuurlijke of rechtspersoon redactionele verantwoordelijkheid draagt voor de publicatie. Dit raakt direct aan nieuwsredacties en contentmarketing die AI inzetten voor artikelen.
Waarom dit meer is dan een label
Deepfakes die zijn bedoeld om te misleiden en die worden ingezet als manipulatietechniek met schade tot gevolg, kunnen bovendien onder de verboden praktijken van artikel 5 vallen. De labelplicht van artikel 50 staat dus los van — en kan tegelijk gelden met — een mogelijk verbod op de onderliggende praktijk.
Zie de volledige tijdlijn voor hoe deze verplichting zich verhoudt tot andere deadlines, en de officiële tekst in artikel 50 van Verordening (EU) 2024/1689.