Annex III van de AI Act noemt onderwijs en beroepsopleiding expliciet als een van de acht domeinen waarin AI-systemen als hoog risico worden aangemerkt. De gedachte hierachter: beslissingen over toelating, beoordeling en monitoring van studenten kunnen een grote en langdurige impact hebben op iemands verdere levensloop.
Welke onderwijstoepassingen vallen hieronder?
Concreet gaat het om AI-systemen die zijn bedoeld voor:
- Het bepalen van toegang, toelating of plaatsing van personen bij onderwijs- en beroepsopleidingsinstellingen op alle niveaus;
- Het evalueren van leerresultaten, inclusief wanneer die resultaten worden gebruikt om het leerproces van personen te sturen;
- Het beoordelen van het passende onderwijsniveau dat een persoon zal ontvangen of waartoe iemand toegang zal krijgen, binnen of als onderdeel van instellingen;
- Het monitoren en detecteren van verboden gedrag van studenten tijdens toetsen (bijvoorbeeld proctoring-software die fraude of afwijkend gedrag signaleert).
Adaptieve leersoftware die uitsluitend content aanpast aan het tempo van een leerling, zonder examenbeslissingen of toelatingsuitkomsten te beïnvloeden, valt niet automatisch onder deze categorie — maar de grens is niet altijd scherp. Twijfel je? Doorloop de risico-check.
Waarom deze categorie streng is
Toelatings- en beoordelingsbeslissingen in het onderwijs bepalen vaak iemands verdere loopbaan en kansen. Een AI-systeem dat structureel bepaalde groepen leerlingen onderschat — bijvoorbeeld door vooringenomen trainingsdata — kan discriminatie in stand houden of versterken. Dit is dezelfde onderliggende zorg als bij HR-AI voor werving en selectie, en de eisen rond datagovernance uit artikel 10 zijn hier direct op gericht.
Verplichtingen voor scholen en aanbieders van edtech
- Aanbieders van onderwijs-AI-tools (edtech-bedrijven) moeten een risicobeheersysteem opzetten, zorgen voor representatieve trainingsdata, technische documentatie opstellen, logging inbouwen en een conformiteitsbeoordeling doorlopen — zie ons artikel over CE-markering en conformiteitsbeoordeling;
- Onderwijsinstellingen die zulke tools inzetten (als deployer) moeten het systeem gebruiken volgens de gebruiksaanwijzing, menselijk toezicht organiseren door bevoegd en getraind personeel, en leerlingen, studenten of hun ouders/voogden informeren wanneer zij worden onderworpen aan een hoog-risico AI-systeem.
Wanneer moet dit geregeld zijn?
De verplichtingen voor hoog-risico AI-systemen, inclusief die in Annex III voor onderwijs en beroepsopleiding, zijn van toepassing vanaf 2 augustus 2026. Zie de volledige tijdlijn en, voor kleinere onderwijsinstellingen, ons stappenplan voor het MKB.